← Dolaylı Anlatım
B1.3 · Ders 108 · B1

Dolaylı Anlatım

Birinin söylediğini dolaylı olarak aktarabilir, 'yorgun olduğunu söyledi' diyebilirim.

Ad: ______________________    Tarih: ____________

🗣 Selin Ne Dedi? · What Did Selin Say?

Two colleagues, Elif and Cem, talk in the office about their friend Selin's engagement party.

Elif: Cem, Selin'le konuştun mu? Sana ne dedi?
Cem, did you talk to Selin? What did she say to you?

Cem: Kısaca özetleyeyim: nişanın cumartesi olduğunu söyledi.
Let me summarize briefly: she said the engagement party is on Saturday.

Elif: Yani akşam yemeği mi olacak?
So, is there going to be a dinner?

Cem: Evet. Rezervasyon yaptığını, ama son anda salonu değiştirdiğini de ekledi.
Yes. She added that she made a reservation, but changed the hall at the last minute.

Elif: Ben ona mesaj yazdım ama mesajımı yanıtlamadı.
I wrote her a message but she didn't reply to it.

Cem: Bayramdan beri çok yorgun olduğunu söyleyerek sızlanıyor. Dün de işten yakındı.
Since the holiday she has been whining that she is very tired. Yesterday she also complained about work.

Elif: Mehmet de gelecek mi?
Is Mehmet coming too?

Cem: Geleceğini onayladı ama salonun çok küçük olduğunu vurguladı.
He confirmed he will come, but he emphasized that the hall is very small.

Elif: Mehmet düşüncesini hep açıkça ifade eder. Bana da 'Çok kalabalık olacak' diye itiraz etti.
Mehmet always expresses his opinion openly. He objected to me too, saying 'It will be very crowded'.

Cem: Sözünü kesmek istemem ama bence sorun yok. Selin pazartesi herkesi arayacağını söyledi.
I don't want to interrupt you, but I think there's no problem. Selin said she will call everyone on Monday.

Elif: Güzel, o zaman yeni plana ayak uydururuz.
Good, then we'll adapt to the new plan.

📚 Kelimeler · Vocabulary

TürkçeEnglishÖrnek · Example
demekto sayAli bana 'Gel' dedi.
Ali said 'Come' to me.
ifade etmekto express, to stateDüşüncesini açıkça ifade etti.
He expressed his opinion clearly.
yakınmakto complainMüşteriler fiyatlardan yakınıyor.
The customers are complaining about the prices.
sızlanmakto whine, to moanÇocuk 'Ayağım ağrıyor' diye sızlanıyor.
The child is whining, saying 'My foot hurts'.
vurgulamakto emphasizeÖğretmen sınavın önemli olduğunu vurguladı.
The teacher emphasized that the exam is important.
eklemekto addÇaya biraz şeker ekledim.
I added a little sugar to the tea.
yanıtlamakto reply toMesajını akşam yanıtlarım.
I'll reply to your message in the evening.
onaylamakto confirm, to approveMüdür raporu onayladı.
The manager approved the report.
itiraz etmekto objectBu karara itiraz ettim.
I objected to this decision.
özetlemekto summarizeFilmi iki cümleyle özetledi.
He summarized the film in two sentences.
sözünü kesmekto interruptLütfen konuşurken sözümü kesmeyin.
Please don't interrupt me while I'm talking.
kısacabrieflyKısaca anlat, vaktimiz az.
Tell it briefly, we don't have much time.
yanithat is, I meanYarın gelmiyorsun, yani sınavı kaçıracaksın.
You aren't coming tomorrow, that is, you'll miss the exam.
diyesaying that, so thatGeç kalırım diye taksiye bindim.
I took a taxi so that I wouldn't be late.

✏️ -diğini söyledi ve -eceğini söyledi · Reporting speech: -diğini söyledi and -eceğini söyledi

To report what someone said, turn the original sentence into a noun clause and put it before söyledi. For past or present statements use verb + -dik + possessive + accusative: gel-diğ-i-n-i, yap-tığ-ı-n-ı. For future statements use verb + -ecek + possessive + accusative: gel-eceğ-i-n-i. The k becomes ğ before a vowel, and -n- is the buffer between the 3rd person possessive and the accusative. Possessive person follows the subject of the clause: -diğimi (I), -diğini (you/he/she), -diğimizi (we), -diklerini (they). See the tables for all persons and the vowel-harmony variants (-dik/-dık/-duk/-dük and -ecek/-acak). With adjectives or nouns use olmak: yorgun olduğunu söyledi. Common mistake: do not keep the original person ending. Ali 'Yorgunum' dedi becomes Ali yorgun olduğunu söyledi, not 'yorgunum olduğunu'. The last table lists the reporting verbs.

Başkasının sözünü aktarırken cümle isim cümleciğine dönüşür: fiil + -dik/-ecek + iyelik eki + -i hâli, sonra söyledi gelir. Geçmiş ve şimdiki zaman için -diğini, gelecek için -eceğini kullanırız. Kişi eki cümlenin öznesine göre değişir: -diğimi, -diğini, -diklerini. Tüm kişiler ve ünlü uyumu için tablolara bakın. İsim ve sıfatlarla olmak yardımcı fiili gelir: yorgun olduğunu söyledi. Sık yapılan hata: orijinal kişi ekini korumak (yorgunum olduğunu). Son tabloda aktarma fiilleri vardır.

  • Ali yorgun olduğunu söyledi. — Ali said he was tired.
  • Selin yarın geleceğini söyledi. — Selin said she would come tomorrow.
  • Ayşe dün akşam eve erken gittiğini söyledi. — Ayşe said she went home early last night.
  • Ben akşam seni arayacağımı söyledim. — I said I would call you in the evening.

-diğini söyledi: kişi ekleri · -dik + possessive + accusative (past/present reported speech)

PersonSuffixExampleMeaning
ben-diğimigeldiğimi söyledimI said that I came
sen-diğinigeldiğini söyledinYou said that you came
o-diğinigeldiğini söylediHe/she said that he/she came
biz-diğimizigeldiğimizi söyledikWe said that we came
siz-diğinizigeldiğinizi söyledinizYou said that you came
onlar-diklerinigeldiklerini söyledilerThey said that they came

Vowel harmony: -dik, -dık, -duk, -dük (after hard consonants -tik, -tık, -tuk, -tük): yaptığını, gördüğünü, okuduğunu. The k becomes ğ before a vowel.

-eceğini söyledi: kişi ekleri · -ecek + possessive + accusative (future reported speech)

PersonSuffixExampleMeaning
ben-eceğimi / -acağımıgeleceğimi söyledimI said that I would come
sen-eceğini / -acağınıgeleceğini söyledinYou said that you would come
o-eceğini / -acağınıgeleceğini söylediHe/she said that he/she would come
biz-eceğimizi / -acağımızıgeleceğimizi söyledikWe said that we would come
siz-eceğinizi / -acağınızıgeleceğinizi söyledinizYou said that you would come
onlar-eceklerini / -acaklarınıgeleceklerini söyledilerThey said that they would come

Use -ecek after front vowels (e, i, ö, ü) and -acak after back vowels (a, ı, o, u): gelecek, yapacak.

Doğrudan anlatımdan dolaylı anlatıma · Direct speech to indirect speech

Direct speechIndirect speechMeaning
Ali: 'Yorgunum.'Ali yorgun olduğunu söyledi.Ali said he was tired.
Selin: 'Yarın gelirim.'Selin yarın geleceğini söyledi.Selin said she would come tomorrow.
Ben: 'Seni arayacağım.'Seni arayacağımı söyledim.I said I would call you.
Ayşe: 'Eve erken gittim.'Ayşe eve erken gittiğini söyledi.Ayşe said she went home early.
Mehmet: 'Salon çok küçük.'Mehmet salonun çok küçük olduğunu söyledi.Mehmet said the hall was very small.

With adjectives and nouns use olmak: yorgun olduğunu. Do not keep the original person ending (not 'yorgunum olduğunu').

Aktarma fiilleri · Reporting verbs

TurkishEnglishExample
demekto sayNe dedi?
söylemekto tell, to sayGeleceğini söyledi.
özetlemekto summarizeKısaca özetleyeyim.
itiraz etmekto objectPlana itiraz etti.
eklemekto addRezervasyon yaptığını ekledi.
yanıtlamakto reply toMesajı yanıtlamadı.
onaylamakto confirmGeleceğini onayladı.
vurgulamakto emphasizeSalonun küçük olduğunu vurguladı.
ifade etmekto express, to stateDüşüncesini açıkça ifade etti.
yakınmakto complainİşten yakındı.
sızlanmakto whine, to moanYorgun olduğunu söyleyerek sızlanıyor.

Demek is used with direct quotes (diye); söylemek, ekle- and vurgulamak often take the -diğini clause.

🧩 Alıştırmalar · Exercises

A. Boşluk doldur · Fill in the blank

  1. Murat yorgun ___ söyledi. (olduğunu / olacağını / olduğuna)
  2. Selin yarın bize ___ söyledi. (geldiğini / geleceğini / geleceğine)
  3. Ben dün akşam erken ___ söyledim. (yattığını / yatacağımı / yattığımı)
  4. Müdür toplantıyı kısaca ___. (yanıtladı / özetledi / ekledi)
  5. Müşteri 'Bu ayakkabı çok pahalı' ___ itiraz etti. (yani / kısaca / diye)
  6. Babam bana harçlık ___ söyledi. (verdiğini / vereceğini / vereceğine)

B. Doğru mu yanlış mı? · True or false?

  1. Selin nişanın cumartesi olduğunu söyledi.
  2. Selin, Elif'in mesajını hemen yanıtladı.
  3. Mehmet salonun çok küçük olduğunu vurguladı.
  4. Selin salı günü herkesi arayacağını söyledi.

C. Quiz

  1. How do you say 'She said she would come'?
    a) Geldiğini söyledi. b) Geleceğini söyledi. c) Gelmediğini söyledi. d) Gelmeyeceğini söyledi.
  2. Which sentence means 'He said he was tired'?
    a) Yorgun olacağını söyledi. b) Yorgun olmadığını söyledi. c) Yorgun olduğunu söyledi. d) Yorgun olduğumu söyledi.
  3. Which verb means 'to interrupt'?
    a) onaylamak b) yanıtlamak c) eklemek d) sözünü kesmek
  4. How do you say 'Ali said he would not come tomorrow'?
    a) Ali yarın gelmediğini söyledi. b) Ali yarın gelmeyeceğini söyledi. c) Ali yarın geleceğini söyledi. d) Ali yarın gelmemeyi söyledi.
  5. Which word does Cem use to start his short summary of Selin's message?
    a) Yani b) Diye c) Kısaca d) Aniden

D. Kelimeleri sırala · Put the words in order

  1. cumartesi / Selin / nişanın / olduğunu / söyledi (Selin said the engagement party is on Saturday.)
  2. Annem / söyledi / çok / yorgun / olduğunu (My mother said she was very tired.)
  3. da / ekledi / rezervasyon / Cem / yaptığını (Cem also added that he made a reservation.)

E. Kısa cevap · Short answer

  1. Arkadaşın hafta sonu ne yapacağını söyledi? (What did your friend say he or she would do at the weekend?)
    __________________________
  2. Dün arkadaşın sana ne söyledi? (What did your friend say to you yesterday?)
    __________________________

✉️ Öğretmen Ne Dedi? · What Did the Teacher Say?

Your friend Deniz missed Turkish class, so you write a short message about what the teacher said.

Deniz'e 4-5 cümlelik bir mesaj yaz. En az iki kez -diğini söyledi, en az bir kez -eceğini söyledi kullan. Derste öğrendiğin bir kelimeyi de kullan (kısaca, eklemek gibi).
Write 4-5 sentences to Deniz. Use -diğini söyledi at least twice and -eceğini söyledi at least once. Use at least one word from the lesson, such as kısaca or eklemek.

  • ☐ At least two correct -diğini söyledi sentences
  • ☐ At least one correct -eceğini söyledi sentence
  • ☐ Correct person endings and one lesson word used
Cevap anahtarı · Answer key

A. 1. olduğunu · 2. geleceğini · 3. yattığımı · 4. özetledi · 5. diye · 6. vereceğini

B. 1. Doğru (Cem says this in line 2.) · 2. Yanlış (In line 5 Elif says Selin didn't reply to her message.) · 3. Doğru (Cem says this in line 8.) · 4. Yanlış (In line 10 Cem says she will call everyone on Monday (pazartesi).)

C. 1. b (Future meaning uses -eceğini: geleceğini söyledi.) · 2. c (Olduğunu matches the 3rd person subject; olduğumu would mean 'I was tired'.) · 3. d (Sözünü kesmek means to interrupt someone.) · 4. b (Negative future: -meyecek becomes gelmeyeceğini.) · 5. c (Cem says 'Kısaca özetleyeyim' in line 2.)

D. 1. Selin nişanın cumartesi olduğunu söyledi. · 2. Annem çok yorgun olduğunu söyledi. · 3. Cem rezervasyon yaptığını da ekledi.

E. 1. Hafta sonu sinemaya gideceğini söyledi. / Ailesini ziyaret edeceğini söyledi. / Evde dinleneceğini söyledi. · 2. Çok yorgun olduğunu söyledi. / Bugün bize geleceğini söyledi. / İşten memnun olduğunu söyledi.

Görev · örnek: Merhaba Deniz, dersi kaçırdın, kısaca özetleyeyim. Öğretmen sınavın cuma olduğunu söyledi. Ödevleri kontrol edeceğini de ekledi. Ayrıca seninle konuşmak istediğini söyledi. Sen de gelirsin, değil mi?