Ünsüz Yumuşaması
Kitap, ağaç, kanat gibi sözlerin ünlüyle başlayan ekle nasıl yumuşadığını söyleyebilirim.
Bu ders ne hakkında?
Bu derste kitap, ağaç, kanat ve yaprak gibi kelimelerin son harfinin ünlüyle başlayan ekten önce nasıl değiştiğini görüyoruz: p→b, ç→c, t→d, k→ğ.
- Kitap, ağaç, kanat gibi sözlerin ünlüyle başlayan ekle nasıl yumuşadığını söyleyebilirim.
- Ünsüz Yumuşaması: p→b, ç→c, t→d, k→ğ · Consonant Softening: p→b, ç→c, t→d, k→ğ
- Sınıfta: Kitap, Kitabı · In a Turkish class, Can asks his teacher Ayşe how some words change their last letter.
Ünsüz Yumuşaması: p→b, ç→c, t→d, k→ğ
Consonant Softening: p→b, ç→c, t→d, k→ğ
p → b, ç → c, t → d, k → ğ. Ünlü ek var: kitap + ı = kitabı. -lar ünsüz: kitaplar. Dikkat: sepet → sepeti. Tablolara bak.
Many Turkish words end in p, ç, t or k. Before a suffix that starts with a vowel (like -ı, -i, -u, -ü, which you will meet soon), the last letter softens: p→b, ç→c, t→d, k→ğ. The vowel of the suffix follows vowel harmony (kitap+ı, köpek+i, mektup+u). No buffer letter is needed, because the word ends in a consonant. This mostly happens in words with two or more syllables (one-syllable words usually do not soften, but kalp is an exception). Exceptions exist: sepet does not soften (sepeti), while kalp does (kalbi). Suffixes that start with a consonant, like -lar/-ler, do not change the word: kitaplar. See the tables for all four changes with examples and for the exceptions. Common mistake: kitapı or kitablar. Correct: kitabı and kitaplar.
Dört yumuşama · The four softenings with examples
| Change | Word | With vowel suffix | Meaning |
|---|---|---|---|
| p→b | kitap | kitabı | book |
| p→b | dolap | dolabı | cupboard |
| p→b | çorap | çorabı | sock |
| p→b | mektup | mektubu | letter |
| ç→c | ağaç | ağacı | tree |
| t→d | kanat | kanadı | wing |
| k→ğ | yaprak | yaprağı | leaf |
| k→ğ | ayak | ayağı | foot |
| k→ğ | tabak | tabağı | plate |
| k→ğ | köpek | köpeği | dog |
| k→ğ | bıçak | bıçağı | knife |
| k→ğ | yatak | yatağı | bed |
The suffix vowel follows vowel harmony: -ı, -i, -u, -ü.
İstisnalar ve ünsüzle başlayan ek · Exceptions and consonant suffixes
| Word | Form | Rule | Meaning |
|---|---|---|---|
| sepet | sepeti | does not soften | basket |
| kalp | kalbi | one syllable but softens | heart |
| kitap | kitaplar | -lar starts with a consonant, no change | books |
| köpek | köpekler | -ler starts with a consonant, no change | dogs |
Wrong: kitapı, kitablar. Right: kitabı, kitaplar.
Kelimeleri öğren
Anlamı için karta dokun. Dinle ve sesli söyle.
Sınıfta: Kitap, Kitabı
In a Turkish class, Can asks his teacher Ayşe how some words change their last letter.
Hepsini bir araya getir
Karışık sorular: seç, kelimeleri sırala, kısa cevap yaz. %70 dersi tamamlar.
Kendin kullan
Arkadaşım İçin Not
Your friend Deniz is learning Turkish, and you write a short study note about softening words.
4 kısa satır yaz. Her satırda bir kelime, yumuşak şekli ve harf değişikliği olsun: yok ve var kullan.
- Four different lesson words are used
- Each softened form is spelled correctly (e.g. kitabı, kanadı)
- Each line says which letter is missing (yok) and which is there (var)
Örnek cevabı gör
Merhaba Deniz! Kitap, kitabı: p yok, b var. Ağaç, ağacı: ç yok, c var. Kanat, kanadı: t yok, d var. Yaprak, yaprağı: k yok, ğ var. Görüşürüz!
Söyle
Dinle, sonra mikrofona bas ve tekrarla. Tarayıcı telaffuzunu kontrol eder.
Ses kontrolü Chrome ve Edge'de çalışır. Yine de dinleyip tekrar edebilirsin.
Şimdi yapabiliyor musun?
“Kitap, ağaç, kanat gibi sözlerin ünlüyle başlayan ekle nasıl yumuşadığını söyleyebilirim.”
