Ağızlar
Karadeniz, Ege ve Doğu ağızlarındaki farklı söyleyişleri tanıyıp anlayabilirim.
Bu ders ne hakkında?
Bu derste Karadeniz, Ege ve Doğu şivelerindeki temel söyleyiş farklarını tanıyıp anlamayı öğreniyoruz.
- Karadeniz, Ege ve Doğu ağızlarındaki farklı söyleyişleri tanıyıp anlayabilirim.
- Bölgesel Söyleyişler: Ses Karşılıkları · Regional Pronunciations: Sound Correspondences
- Kantinde Şiveler · Three university friends from different regions chat in the campus canteen about how they speak.
Bölgesel Söyleyişler: Ses Karşılıkları
Regional Pronunciations: Sound Correspondences
Şive, anlamı değil sesi değiştirir. Yazıda ve resmî konuşmada standart Türkçe kullanılır. Karadeniz: geldim → geldum, geleceğim → gelecem. Ege: gidiyorum → gidiyom, yapıyorsun → yapıyon. Doğu: kız → gız, kardeş → gardaş, kapı → gapı. Tablolara bakın.
Accents change sounds, not meaning. Standard Turkish is used at school, in writing and on TV; regional speech follows regular patterns. Black Sea: the first-person past -dim/-dum shifts to -dum (geldim → geldum, gittim → gittum), and the future -eceğim often becomes -ecem (geleceğim → gelecem). Aegean: -iyorum → -iyom and -iyorsun → -iyon (gidiyorum → gidiyom, yapıyorsun → yapıyon). East: k at the start of a word often becomes g (kız → gız, kardeş → gardaş, kapı → gapı). See the tables for all forms side by side. Common mistake: using these forms in formal writing or exams, or thinking they are 'wrong' or another language. They are normal spoken variants, so recognize and understand them, but write the standard form.
Ağızlar ve standart Türkçe · Regional forms compared with standard Turkish
| Region | Regional form | Standard form | Meaning |
|---|---|---|---|
| Karadeniz | geldum | geldim | I came |
| Karadeniz | gittum | gittim | I went |
| Karadeniz | gelecem | geleceğim | I will come |
| Ege | gidiyom | gidiyorum | I am going |
| Ege | yapıyon | yapıyorsun | you are doing |
| Doğu | gız | kız | girl |
| Doğu | gardaş | kardeş | brother, sibling |
| Doğu | gapı | kapı | door |
Accents change sounds, not meaning. Understand the regional form, but write the standard form.
Bölgelere göre kurallar · Patterns by region
| Region | Pattern | Example |
|---|---|---|
| Karadeniz | -dim/-dum → -dum; -eceğim → -ecem | geldim → geldum; geleceğim → gelecem |
| Ege | -iyorum → -iyom; -iyorsun → -iyon | gidiyorum → gidiyom; yapıyorsun → yapıyon |
| Doğu | word-initial k → g | kız → gız; kardeş → gardaş; kapı → gapı |
Standard Turkish is used in writing, at school and in exams.
Şiveyle ilgili kelimeler · Useful words for talking about accents
Kelimeleri öğren
Anlamı için karta dokun. Dinle ve sesli söyle.
Kantinde Şiveler
Three university friends from different regions chat in the campus canteen about how they speak.
Hepsini bir araya getir
Karışık sorular: seç, kelimeleri sırala, kısa cevap yaz. %70 dersi tamamlar.
Kendin kullan
Arkadaşına Şive Mesajı
You have just come back from a trip across Türkiye and you write to a Turkish friend about the accents you heard.
5-6 cümle yaz. En az iki bölgeyi anlat ve her biri için bir bölgesel söyleyiş ile standart halini yaz.
- You name at least two regions (Karadeniz, Ege, Doğu)
- You give a regional form and its standard form for each
- You use at least three words from the lesson vocabulary
Örnek cevabı gör
Merhaba Elif, geçen hafta Trabzon'a gittim. Orada yerel bir arkadaş “geldim” yerine “geldum” dedi. Karadeniz şivesi çok dikkat çekiyor. İzmir'de insanlar “gidiyorum” yerine “gidiyom” diyor. Erzurum'da da “kız” yerine “gız” diyorlar. Bu söyleyişler çok güzel. Hamsi ve fındık da harikaydı!
Söyle
Dinle, sonra mikrofona bas ve tekrarla. Tarayıcı telaffuzunu kontrol eder.
Ses kontrolü Chrome ve Edge'de çalışır. Yine de dinleyip tekrar edebilirsin.
Şimdi yapabiliyor musun?
“Karadeniz, Ege ve Doğu ağızlarındaki farklı söyleyişleri tanıyıp anlayabilirim.”
