Geniş Zaman
Her gün yaptığım şeyleri geniş zamanla anlatabilirim.
Bu ders ne hakkında?
Bu derste geniş zamanı (-r, -ar/-er, -ır/-ir/-ur/-ür) kişi ekleriyle öğreniyorsun ve günlük rutinini ve alışkanlıklarını anlatıyorsun.
- Her gün yaptığım şeyleri geniş zamanla anlatabilirim.
- Geniş Zaman: -r, -ar/-er, -ır/-ir · The Aorist: -r, -ar/-er, -ır/-ir
- Günlük rutin · Two friends, Elif and Murat, talk about their habits over tea.
Geniş Zaman: -r, -ar/-er, -ır/-ir
The Aorist: -r, -ar/-er, -ır/-ir
Geniş zaman alışkanlıklar ve genel bilgiler için kullanılır. Fiil kökü + geniş zaman eki + kişi eki (tablolara bak). Ünlüyle biten kök: yürür. Tek heceli kök genellikle -ar/-er alır: yapar, içer. Çok heceli kök -ır/-ir/-ur/-ür alır: hazırlanır, yıkanır. Gelir, olur, alır gibi istisnalar vardır. Dikkat: hazırlanarım değil, hazırlanırım.
Use the aorist for habits and general facts. Stem + aorist suffix + person ending (see the tables). Stems ending in a vowel take only -r: yürü-r, başla-r. Most one-syllable stems take -ar/-er: yap-ar, iç-er, git→gid-er (t→d). Stems with two or more syllables take -ır/-ir/-ur/-ür: hazırlan-ır, yıkan-ır, çalış-ır. Some short verbs are exceptions: gelir, olur (tıraş olur), alır, bilir, görür. Person endings: -ım/-im, -sın/-sin, (none), -ız/-iz, -sınız/-siniz, -lar/-ler, and they follow vowel harmony. Common mistake: using -ar/-er on long stems (not hazırlanarım, but hazırlanırım).
Hangi geniş zaman eki? · Which aorist suffix? (stem types)
| Stem type | Suffix | Example | Meaning |
|---|---|---|---|
| Ends in a vowel | -r | yürü → yürür | he/she walks |
| Ends in a vowel | -r | başla → başlar | he/she starts |
| One syllable (most) | -ar / -er | yap → yapar | he/she does |
| One syllable (most) | -ar / -er | iç → içer | he/she drinks |
| One syllable, t → d | -er | git → gider | he/she goes |
| Two or more syllables | -ır / -ir / -ur / -ür | hazırlan → hazırlanır | he/she gets ready |
| Two or more syllables | -ır / -ir / -ur / -ür | yıkan → yıkanır | he/she washes |
| Two or more syllables | -ır / -ir / -ur / -ür | çalış → çalışır | he/she works |
| Exception (short stem) | -ir | gel → gelir | he/she comes |
| Exception (short stem) | -ur | ol → olur | he/she becomes |
| Exception (short stem) | -ır | al → alır | he/she takes |
| Exception (short stem) | -ir | bil → bilir | he/she knows |
| Exception (short stem) | -ür | gör → görür | he/she sees |
Wrong: hazırlanarım. Right: hazırlanırım.
Geniş zaman kişi ekleri · Aorist person endings with three verbs
Endings: -ım/-im/-um/-üm, -sın/-sin/-sun/-sün, none, -ız/-iz/-uz/-üz, -sınız/-siniz/-sunuz/-sünüz, -lar/-ler. After a vowel stem, -r stays: yürür-üm.
Günlük rutin · Daily routine with the aorist
| Turkish | English | Note |
|---|---|---|
| Sabahları kahve içerim. | I drink coffee in the mornings. | içmek, one syllable |
| Önce yıkanırım. | First I wash. | yıkanmak, long stem |
| Sonra tıraş olurum. | Then I shave. | olmak, exception |
| En son hazırlanırım. | Last I get ready. | hazırlanmak |
| Akşamları yürüyüş yaparım. | I go for a walk in the evenings. | yapmak |
| Akşamları bulaşık yıkarız. | We wash the dishes in the evenings. | yıkamak, stem ends in a vowel (-r) |
| Sabahları işe giderim. | I go to work in the mornings. | git → gid- |
| Sabahları kahve içmem. | I do not drink coffee in the mornings. | negative: stem + -m(e/a) + person |
Negative: ben içmem, sen içmezsin, o içmez, biz içmeyiz, siz içmezsiniz, onlar içmezler.
Kelimeleri öğren
Anlamı için karta dokun. Dinle ve sesli söyle.
Günlük rutin
Two friends, Elif and Murat, talk about their habits over tea.
Hepsini bir araya getir
Karışık sorular: seç, kelimeleri sırala, kısa cevap yaz. %70 dersi tamamlar.
Kendin kullan
Günlük rutinim
You have a new Turkish pen friend, Can, who asks about your daily routine.
Can'a kısa bir mesaj yaz (5-6 cümle). Günlük alışkanlıklarını geniş zamanla anlat.
- Uses at least 5 aorist verbs with correct endings
- Uses sabahları and/or akşamları
- Uses önce and sonra to order your routine
Örnek cevabı gör
Merhaba Can! İşte günlük rutinim. Sabahları yedide kalkarım. Önce yıkanırım, sonra kahvaltı ederim. Genellikle sekizde işe giderim. Akşamları yürüyüş yaparım, bulaşık yıkarım. Pazar günleri çamaşır yıkarım. Görüşürüz!
Söyle
Dinle, sonra mikrofona bas ve tekrarla. Tarayıcı telaffuzunu kontrol eder.
Ses kontrolü Chrome ve Edge'de çalışır. Yine de dinleyip tekrar edebilirsin.
Şimdi yapabiliyor musun?
“Her gün yaptığım şeyleri geniş zamanla anlatabilirim.”
