Her gün yaptığım şeyleri geniş zamanla anlatabilirim.
Two friends, Elif and Murat, talk about their habits over tea.
Elif: Murat, günlük rutinin nasıl?
Murat, what is your daily routine like?
Murat: Genellikle sabahları altıda çalar saat çalar, ben de kalkarım.
Usually in the mornings the alarm clock rings at six, and I get up.
Elif: Sonra işe mi gidiyorsun?
Then are you going to work?
Murat: Hayır, önce yıkanırım, sonra tıraş olurum. En son hazırlanırım.
No, first I wash, then I shave. Last, I get ready.
Elif: Akşamları spor yapıyor musun?
Are you exercising in the evenings?
Murat: Evet, akşamları yürüyüş yaparım. Soğuk havada da hızlı yürürüm.
Yes, I go for a walk in the evenings. I walk fast in cold weather too.
Elif: Ben akşamları bulaşık yıkarım, pazar günleri çamaşır yıkarım.
In the evenings I wash the dishes, and on Sundays I do the laundry.
Murat: Pazar sabahı programın var mı?
Do you have a plan for Sunday morning?
Elif: Hayır, yok. Yürüyüş yapmak istiyorum.
No, I don't. I want to go for a walk.
Murat: O zaman gel! Pazar sabahı hava sıcak olur, birlikte yürürüz.
Then come! On Sunday morning the weather is warm, we can walk together.
| Türkçe | English | Örnek · Example |
|---|---|---|
| alışkanlık | habit | Spor yapmak güzel bir alışkanlık. Exercising is a good habit. |
| genellikle | usually, generally | Genellikle yedide kalkarım. I usually get up at seven. |
| günlük | daily | Günlük programım çok güzel. My daily schedule is very nice. |
| rutin | routine | Rutinim: önce yıkanırım, sonra kahvaltı ederim. My routine: first I wash, then I have breakfast. |
| spor | sport, exercise | Akşamları spor yaparım. I exercise in the evenings. |
| yürüyüş | walk, hike | Pazar günleri yürüyüş yaparız. We go for a walk on Sundays. |
| çamaşır | laundry | Annem çamaşır yıkar. My mother does the laundry. |
| bulaşık | dishes | Akşamları bulaşık yıkarım. I wash the dishes in the evenings. |
| tıraş olmak | to shave | Babam sabahları tıraş olur. My father shaves in the mornings. |
| çalar saat | alarm clock | Çalar saatim altıda çalar. My alarm clock rings at six. |
| yıkanmak | to wash oneself | Önce yıkanırım. First I wash myself. |
| hazırlanmak | to get ready | Sabah yedide hazırlanırım. I get ready at seven in the morning. |
| sabahları | in the mornings | Sabahları kahve içerim. I drink coffee in the mornings. |
| akşamları | in the evenings | Akşamları ailemle yemek yeriz. In the evenings we eat with my family. |
Use the aorist for habits and general facts. Stem + aorist suffix + person ending (see the tables). Stems ending in a vowel take only -r: yürü-r, başla-r. Most one-syllable stems take -ar/-er: yap-ar, iç-er, git→gid-er (t→d). Stems with two or more syllables take -ır/-ir/-ur/-ür: hazırlan-ır, yıkan-ır, çalış-ır. Some short verbs are exceptions: gelir, olur (tıraş olur), alır, bilir, görür. Person endings: -ım/-im, -sın/-sin, (none), -ız/-iz, -sınız/-siniz, -lar/-ler, and they follow vowel harmony. Common mistake: using -ar/-er on long stems (not hazırlanarım, but hazırlanırım).
Geniş zaman alışkanlıklar ve genel bilgiler için kullanılır. Fiil kökü + geniş zaman eki + kişi eki (tablolara bak). Ünlüyle biten kök: yürür. Tek heceli kök genellikle -ar/-er alır: yapar, içer. Çok heceli kök -ır/-ir/-ur/-ür alır: hazırlanır, yıkanır. Gelir, olur, alır gibi istisnalar vardır. Dikkat: hazırlanarım değil, hazırlanırım.
| Stem type | Suffix | Example | Meaning |
|---|---|---|---|
| Ends in a vowel | -r | yürü → yürür | he/she walks |
| Ends in a vowel | -r | başla → başlar | he/she starts |
| One syllable (most) | -ar / -er | yap → yapar | he/she does |
| One syllable (most) | -ar / -er | iç → içer | he/she drinks |
| One syllable, t → d | -er | git → gider | he/she goes |
| Two or more syllables | -ır / -ir / -ur / -ür | hazırlan → hazırlanır | he/she gets ready |
| Two or more syllables | -ır / -ir / -ur / -ür | yıkan → yıkanır | he/she washes |
| Two or more syllables | -ır / -ir / -ur / -ür | çalış → çalışır | he/she works |
| Exception (short stem) | -ir | gel → gelir | he/she comes |
| Exception (short stem) | -ur | ol → olur | he/she becomes |
| Exception (short stem) | -ır | al → alır | he/she takes |
| Exception (short stem) | -ir | bil → bilir | he/she knows |
| Exception (short stem) | -ür | gör → görür | he/she sees |
Wrong: hazırlanarım. Right: hazırlanırım.
| Person | yapmak (-ar) | gelmek (-ir) | yürümek (-r) |
|---|---|---|---|
| ben | yaparım | gelirim | yürürüm |
| sen | yaparsın | gelirsin | yürürsün |
| o | yapar | gelir | yürür |
| biz | yaparız | geliriz | yürürüz |
| siz | yaparsınız | gelirsiniz | yürürsünüz |
| onlar | yaparlar | gelirler | yürürler |
Endings: -ım/-im/-um/-üm, -sın/-sin/-sun/-sün, none, -ız/-iz/-uz/-üz, -sınız/-siniz/-sunuz/-sünüz, -lar/-ler. After a vowel stem, -r stays: yürür-üm.
| Turkish | English | Note |
|---|---|---|
| Sabahları kahve içerim. | I drink coffee in the mornings. | içmek, one syllable |
| Önce yıkanırım. | First I wash. | yıkanmak, long stem |
| Sonra tıraş olurum. | Then I shave. | olmak, exception |
| En son hazırlanırım. | Last I get ready. | hazırlanmak |
| Akşamları yürüyüş yaparım. | I go for a walk in the evenings. | yapmak |
| Akşamları bulaşık yıkarız. | We wash the dishes in the evenings. | yıkamak, stem ends in a vowel (-r) |
| Sabahları işe giderim. | I go to work in the mornings. | git → gid- |
| Sabahları kahve içmem. | I do not drink coffee in the mornings. | negative: stem + -m(e/a) + person |
Negative: ben içmem, sen içmezsin, o içmez, biz içmeyiz, siz içmezsiniz, onlar içmezler.
You have a new Turkish pen friend, Can, who asks about your daily routine.
Can'a kısa bir mesaj yaz (5-6 cümle). Günlük alışkanlıklarını geniş zamanla anlat.
Write a short message to Can (5-6 sentences) about your daily habits. Use the aorist.
A. 1. içerim · 2. yapar · 3. yıkarız · 4. hazırlanırsın · 5. çalar · 6. olur
B. 1. Doğru (Line 2: Murat says the alarm rings at six and he gets up.) · 2. Yanlış (Line 6: he walks in the evenings (akşamları), not in the mornings.) · 3. Doğru (Line 7: Elif says she washes the dishes in the evenings.) · 4. Yanlış (Line 9: Elif says she wants to go for a walk.)
C. 1. a (Hazırlanmak is a long stem: hazırlan + ır + ım. The others mean 'I am getting ready', 'I got ready', 'you get ready'.) · 2. b (Akşamları = in the evenings, bulaşık = dishes, yıkarım = I wash.) · 3. b (The aorist (yapar) with 'pazar günleri' shows a habit.) · 4. a (Line 4: Önce yıkanırım, sonra tıraş olurum.) · 5. a (Genellikle = usually. Günlük = daily, sabahları = in the mornings, rutin = routine.)
D. 1. Çalar saat altıda çalar. · 2. Önce yıkanırım, sonra tıraş olurum. · 3. Pazar günleri ailemle yürüyüş yaparım.
E. 1. Sabahları kahve içerim. / Sabahları altıda kalkarım. / Sabahları yıkanırım, sonra hazırlanırım. · 2. Pazar günleri yürüyüş yaparım. / Pazar günleri çamaşır yıkarım. / Pazar günleri ailemle kahvaltı ederim.
Görev · örnek: Merhaba Can! İşte günlük rutinim. Sabahları yedide kalkarım. Önce yıkanırım, sonra kahvaltı ederim. Genellikle sekizde işe giderim. Akşamları yürüyüş yaparım, bulaşık yıkarım. Pazar günleri çamaşır yıkarım. Görüşürüz!